Hasanayn.uz

Maqolalar

MaqolaQABR AZOBI HAQIDAMaqolaENG KATTA BOYLIKMaqolaO‘QISH BOSHQA, UQISH BOSHQAMaqolaHAR KIM O‘Z QO‘L OSTIDAGILARDAN MAS’ULMaqolaZAMONAVIY XATOLARMaqolaASOSIY MUAMMOMaqolaMAZMUNI QUR’ON BO‘LGAN HAYOTMaqolaZULMGA ROZILIK SIZNI HAM ZULMGA DUCHOR QILADIMaqolaTUYG‘UGA EMAS, ILMGA SUYANISH KERAKMaqolaMODDIY ILMLAR MA’NAVIYAT BERA OLMAYDIMaqolaHURRIYAT MAS’ULIYATDIRMaqolaYECHIM ILMDAMaqolaNOMODDIY QONUNIYATLARMaqolaXABARDOR OVOZA QILMAYDIMaqolaO‘ZBEKNING O‘ZLIGIMaqolaALLOHNING IRODASI G‘OLIBDIR, FAQAT YAXSHILIKDIRMaqolaQOIDALAR BUZILMASIN!MaqolaPARIJDAGI JOME’ MASJID G‘ARBLIKLAR UCHUN HAYOTIY DARS BO‘LISHI LOZIMMaqolaNOMUS SOTILMAYDIMaqolaNIMA SOTSAK SOTDIK, AMMO VATANNI SOTMADIK!MaqolaTO‘LMAS BO‘SHLIQMaqolaTEKIN TOMOSHAMaqolaENG YAXSHI BAYKOT - ISHLAB CHIQARISHDIRMaqolaTIL O‘RGANISH BO‘YICHA TAVSIYAMaqolaRAMAZON DUO OYIMaqolaQUR’ON KO‘ZGUSIMaqolaILOHIY QONUNIYATMaqolaALISHER NAVOIY HOFIZI QUR’ON BO‘LGANMI?MaqolaYAPONIYADA QUR’ON ANJUMANIMaqolaIKKI KO‘NGILMaqolaNOSHUKRLIKMaqolaATEIZM ILM EMASMaqolaFOBIYA VA UNING DAVOSIMaqolaQADRYATLARNI QADRLAGAN QATARMaqolaO‘ZIMIZ DARYO BO‘LAYLIKMaqolaTANQIDMaqolaQAY BIRI MADANIYLASHGAN?MaqolaANDALUSIYADA TA’LIMMaqolaILOHIY IRODAMaqolaO‘ZBEK TILI – DAVLATNING TILIMaqolaMAVLID OYI MUBORAK BO‘LSIN!MaqolaMUSTAQILLIK ULUG‘ NE’MATMaqolaISLOM ALLOHNING DINI, ARABLARNING EMASMaqolaMOZIYGA QARAB ISH KO‘RMOQ XAYRLIDIRMaqolaTASHVISH VA G‘AM PAYTIDA QILINADIGAN MUSTAJOB DUOMaqolaHAR KIM O‘Z ISHINI QILISHI KERAK!MaqolaTEJAMKOR KAM BO‘LMAYDIMaqolaRAMAZON TAJRIBALARIDANMaqolaSALOMATLIK MEZONIMaqolaAMRI MA’RUF VA NAHIY MUNKAR – JAMOATCHILIK NAZORATIDIRMaqolaAG‘YOR ‒ IXLOSNING KUSHANDASIDIRMaqolaHAQIQAT HAQDAN DARAKMaqolaINKORGA SHOSHILMANG!MaqolaMUNOSABATMaqolaYOLG‘ONCHILIK ILLATIMaqolaDINI YO‘QNING VAFOSI YO‘QMaqolaINSON MA’NAVIYATGA HAMISHA MUHTOJ QOLAJAKMaqolaBAYROQ – BIRLIK VA VATAN RAMZIDIRMaqolaUZR, EY ABU JAHL!MaqolaVAFO IYMONDANDIRMaqolaTUZINI YEB, TUZLUG‘IGA TUPURGANLARMaqolaNAFS VA SHAYTONMaqolaSIZLAR NIMA KUTGAN EDINGLAR?MaqolaMEZON BUZILMASINMaqolaTARIX O‘ZINI TAKRORLAYDIMaqolaQISSADAN HISSAMaqolaZULM – ZULMATDIRMaqolaO‘ZINGNIKI BO‘LISHIGA NIMA YETSIN?!MaqolaHOZIR DUO SOATIDIRMaqolaMA’UNAT SO‘NGI NUQTADA BO‘LADIMaqolaDUOLAR NEGA IJOBAT BO‘LMAYAPTI?MaqolaBIZ NIMA QILISHMIZ KERAK?MaqolaTILGA E’TIBOR ‒ ELGA MADORMaqolaDUNYONING BUGUNGI YUZIMaqolaVATAN HAQIDAMaqolaMO‘MINNING BIRINCHI QUROLI HAM, OXIRGI QUROLI HAM DUODIRMaqolaILM VA DINNING MILLATI BO‘LMAYDIMaqolaSABABLAR KESILGANDA...MaqolaO‘ZLIKNI ASRASHDA MUMTOZ ADABIYATIMIZ MUHIM O‘RIN TUTADIMaqolaIBLISNING ISHINI TAKRORLOVCHI BO‘LMANG!MaqolaISLOH HAM, AKSI HAM O‘ZIMIZDAN BOSHLANADIMaqolaOMONAT YOXUD ESLATMA!MaqolaTA’LIM HAQIDA MULOHAZALARMaqolaTARIX OMONATDIR (4-QISM)MaqolaTARIX OMONATDIR (5-QISM)MaqolaTARIX OMONATDIR (6-QISM)MaqolaTARIX OMONATDIR (3-QISM)MaqolaILMNI QADRLASH TARAQQIYOT BOISIDIRMaqolaTARIX OMONATDIR (2-QISM)MaqolaTARIX OMONATDIR (1-QISM)MaqolaTARIX OMONATDIR (7-QISM)MaqolaTIL G‘AMIDAMaqolaALLOH NIMANI IRODA QILSA, YAXSHILIK O‘SHANDADIRMaqolaQUYOSH BILAN BIROVNING ISHI YO‘Q, OYNI ESA TINCH QO‘YISHMAYDIMaqolaFOSIQ XABAR AYTSA, TEKSHIRISHNI UNUTMANGMaqolaISLOHOTMaqolaO‘ZLIKMaqolaGAZMaqolaYASHIL GUMBAZ VA UNDAGI TUYNUKMaqolaILM AHLIGINA «BARHAYOT», QOLGANLAR «O‘LGANLARDIR»MaqolaSOVUQ ‒ SABR ‒ SAVOBMaqolaMINBAR ISSIQMI?MaqolaVATAN HIMOYASI MUBORAK!MaqolaRUVAYBIZALAR ZAMONIMaqolaTEJAMKOR KAM BO‘LMAYDIMaqolaYO‘QOLGAN NARSANI TOPISHDA O‘QILADIGAN DUO VA ZIKRLARMaqolaO‘G‘RINI MENGA ALLOH SO‘ZLATDIMaqolaVOQE’IY HAQIQATMaqolaOTASINING QIZIMaqolaSHAYX ABDULAZIZ IBN ABDULFATTOH QORI SAUDIYADADAGI VATANDOSHLARNING YIRIK ULAMOLARIDAN EDIMaqolaBU TUN...MaqolaMILLIY LIBOS NAMUNASIMaqolaMAVLID OYINI QANDAY O‘TKAZAMIZ?
Ro‘yxatga qaytish

Hasanxon Yahyo Abdulmajid

MUNOSABAT

Akram Malik ham yosh adabiyotshunoslarimizdan. Xulosalar vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib turishi ham mumkin. Bu yerda aytilgan ko‘p muammolar asarda emas, uni fahmlashda deb o‘ylayman.

MUNOSABAT

(Bu bitikni boshqalar ulashibdi, shunga o‘zim ham do‘stlar bilan baham ko‘rishni ma’qul topdim. )

Akram Malik ham yosh adabiyotshunoslarimizdan. Xulosalar vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib turishi ham mumkin. Bu yerda aytilgan ko‘p muammolar asarda emas, uni fahmlashda deb o‘ylayman.

  1. Inson yaratgan asar kamchilikdan xoli bo‘lmaydi, hech qachon mutlaq haq bo‘lmaydi. Ammo shuni tushunmay, Qodiriyning barcha fikrlarini mutlaq haqiqat bilish bu o‘quvchilardagi muammodir..

Shuning uchun qoida bor: yaxshisini ol, yomonini tark et. Agar shunday qilinmasa, inson tafakkuri mahsuli bo‘lgan juda ko‘p yutuqlardan inson foydalana olmay qoladi.

  1. Asarlarda bir hodisa aytilsa, muallif yoki o‘quvchi uni umumlashtirib, hamma shunday bo‘lgan ekan, deb tushunib oladi. Bu ham xato. Badiiy asar to‘liq tarix kitobi emas. Bitta asardan butun o‘tmish haqida xulosa chiqarilmaydi.

  2. Adabiyotda bo‘rttirish bo‘lishi tabiiy. Shu orqali muammoni ko‘rsatishga uriniladi. Buni unutib, uni muqaddas matndek ko‘rish xato.

  3. Qodiriy ham o‘z davrida tarqagan fikrlardan ta’sirlangan bo‘lishi tabiiy. Bunda xato xulosalarga kelgan bo‘lishi ham mumkin. Ko‘p ziyolilarimiz sovetlarga aldangani ham haqiqat. Shunday ekan, ulardan o‘zlaridan yuqori hol talab qilinmaydi.

  4. Qodiriy islom olimi bo‘lmagan, binobarin, bu jihatdan xatolari bo‘lishi ham tabiiy hol.

  5. Asosiy xato o‘quvchilarning asarni mutlaq haqiqat bilishi, undagi barcha fikrga so‘zsiz taslim bo‘lish kerakdek yondashishida.

  6. Navoiyshunos olim buyuk mutafakkir bilan ko‘p muloqotda bo‘larkan, uning didi, talablari ham ortib boradi va boshqalardan ham shu saviyani kutishi mumkin. Hazrat Navoiy islom olimi ham edi va bu yutuq u kishining o‘z asarlarida islomiy tafakkurga muvofiq ijod qilishlarini ta’minlagan. Bunday salohiyati bo‘lmagan adibda bu saviya topilishi qiyin.

Nima bo‘lganda ham, Qodiriy asarlaridan ko‘p foyda olish mumkin. Faqat uni to‘g‘ri anglay olish kerak. Akrom Malikning fikrlarini ham inobatga olib, mulohaza qilinsa, undan ham o‘ziga yarasha manfaat bor.