Hasanxon Yahyo Abdulmajid
BAYROQ – BIRLIK VA VATAN RAMZIDIR
Bayroq qadimdan davlat boshliq xalqning ramzi va birdamlik shiori hisoblangan. Yaxshi kunlarda ham, yomon kunlarda ham bayroq ko‘tarish barcha madaniyatli xalqlarda bo‘lgan. Dushmanga qarshi janglarda qo‘shin bayroq ostida jamlangan. G‘alabaning e’loni ham avvalo bayroq orqali namoyish etilgan.
BAYROQ – BIRLIK VA VATAN RAMZIDIR
Bayroq qadimdan davlat boshliq xalqning ramzi va birdamlik shiori hisoblangan. Yaxshi kunlarda ham, yomon kunlarda ham bayroq ko‘tarish barcha madaniyatli xalqlarda bo‘lgan. Dushmanga qarshi janglarda qo‘shin bayroq ostida jamlangan. G‘alabaning e’loni ham avvalo bayroq orqali namoyish etilgan.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning siyratlarida ham bayroqqa katta e’tibor berilganini ko‘rish mumkin. U zotning turli rangdagi tug‘ va bayroqlari bo‘lgan. Keyinchalik ham musulmonlarda bayroq, tug‘ kabi ramzlar hamisha keng qo‘llangan va rivojlanib borgan. Hadislarda qiyomat kunida ham bayroq bo‘lishi, xalqlar Muhammad alayhissalomning hamd bayrog‘i ostida jamlanishi ta’kidlanadi. Bayroq musulmon kishi uchun dunyo va oxiratda ana shunday qadrlidir.
Yoshlikdan bayroqlarga qiziqishim bor. Xususan, mustaqil O‘zbekiston bayrog‘i haqida qayerda biror izoh ko‘rsam, o‘qib yurar edim. Ilk mustaqillik yillari o‘zlikka qaytishga bo‘lgan intilish yuqori bo‘lgani bayroqdagi ramzlardan ham bilinadi. Ba’zi lavhalarda bayroqdagi belgilarga juda yaxshi sharhlar beriladi, ularni o‘qib faxrlanib ketadi kishi. O‘zim bayrog‘imizni yaxshi ko‘rganim uchun bo‘lsa kerak, odamlarimizning ham bayroqqa munosabatini hamisha kuzatib yuraman. Biroq, ochig‘ini aytganda, negadir xalqimizda vatan ramzi hisoblangan bayroq, gerb kabi belgilarga e’tibor yetishmaydigandek ko‘rinadi. Ko‘pchilik bunday narsalarga beparvo, ularni davlatning ishi, xalqqa aloqasi yo‘q deb biladigandek. Balki bu siyosiy nofaollikdan yoki bizda vatanparvarlik ruhi hali yaxshi shakllanmaganidandir. Har bir natijada bo‘lgani kabi, buning ham o‘ziga yarasha sabablari bor, albatta, biroq, nima bo‘lganda ham biz odamlarimizda xalqparvarlik tabiatini rivojlantirishimiz lozim.
Kuni kecha yurtimizda 18 noyabr O‘zbekiston bayrog‘i tasdiqlangan kun sifatida har yilgidan ham kengroq miqyosda nishonlandi. To‘g‘risi, turli hajmlardagi bayrog‘imizning hilpirashlaridan juda zavqlandim. Bu kabi tadbirlarning ta’siri katta, albatta. Biroq, bir kunlik tadbir bilan hamma ish joyiga tushib qolmasligi ham aniq, balki xalqning bu boradagi umumiy dunyoqarashini izchil rivojlantirib borish darkor.
O‘zbekiston bayrog‘idagi ranglar, undagi oy va yulduzlar xalqimizning asliyatidan darak beradi. Xalqda bayrog‘imizga nisabatan mehr va ehtirom chuqur o‘rnashishi uchun avvalo bayroqdagi ana o‘sha belgilarni ongli ravishda fahmlashni ommalashtirish lozim. Afsuski, bayroq belgilariga bitilgan izohlarda ham bu borada kamchiliklarni ko‘rish mumkin. Ayrim o‘rinlarda tub aholisi musulmon bo‘lgan O‘zbekistonning bayrog‘ida musulmonlik ramzi hisoblangan oy va yulduz belgilari haqida asl ma’noni chetlab o‘tishlarni kuzatasiz. Bu esa har bir ongli kishida turli savollarni keltirib chiqarishi, qalblarda g‘ashlik paydo qilishi mumkin.
Bayroqqa nisabatan to‘g‘ri munosabatlar shakllanishi uchun hayotimiz bayroq belgilarida ko‘ttarilgan ma’nolarga, boshqacha qilib aytganda, asliyatimizga mutanosib kechishi ham darkor. Ana shunda bayroq bizni, ya’niki qalblarimizni chindan ham o‘z atrofida birlashtira oladi.
Aqlni aldash mumkin, ammo qalbni aldab bo‘lmaydi. Bayroq va boshqa davlat ramzlariga bo‘ladigan munosabatlarning mehvari qalbdir. U tabiatan rostlikka, to‘g‘rilikka, fidoiylikka maftun qilib yaratilgan. Binobarin, xalqda bayroqqa nisbatan haqiqiy e’tiborni shakllantirish uchun bayroqqa bo‘lgan hurmatimiz samimiy, chin qalbdan bo‘lishi va umumiy hayot tarzimiz ham chin ma’noda vatan va xalqqa muhabbat ustiga qurilgan bo‘lishi lozim. Aks holda, qalblar zohirimiz bilan botinimiz o‘rtasida ziddiyat his qilib, shiorlarimizni rad etishi tabiiy.
Bayroq faqatgina rasmiy ramz bo‘lib qolmasligi, balki u xalqchil shiorga aylanishi lozim. Ana shunda u chindan xalqning birligi ramziga aylanadi. Davlat tashkillashtirmasa ham xalq o‘z-o‘zidan bayroqdorlik qila olishi kerak. Buning uchun davlat kattayu-kichik hamma narsada bosh bo‘lishni o‘z mas’uliyatiga olavermay, fuqarolarning o‘z-o‘zini boshqarish institutlarini rivojlantirishi, fikr va so‘z erkinligini ta’minlashi, jamiyatni barpo etishda jamoatchilik istaklarini inobatga olib borishi lozim.
Bayroq davlat ramzi sifatida ko‘rilganda ham uni xalqchil qila olish kerak. Buning uchun davlat bilan xalq o‘rtasidagi munosabatlar o‘zaro muvofiqlashgan bo‘lishi, o‘rtada samimiy birdamlik, o‘zaro muhabbat va ishonch shakllangan bo‘lishi, maqsadlari bir, manhajlari yakdil bo‘lishi lozim. Xalq davlatni o‘ziniki deb bilishi, davlat o‘zini xalqniki deb bilishi darkor.
Oilaning muhitini ota-ona, darsxonadagi vaziyatni ustoz shakllantirganidek, davlat va xalq o‘rtasidagi munosabatlarni yaxshilash tashabbusi va tadbiri ham yuqori qatlam tarafidan amalga oshiriladi. Buning eng ishonchli yo‘li – xalqning dilso‘zlarini eshitish va inobatga olishdir. Ana shunda xalq bilan davlat va uning ramzlari o‘rtasidagi munosabatlar maromiga tushadi. Xalqning o‘z bayrog‘ini sevishi, hurmat qilishi, uning ostida birlashishi ana shunday amaliy choralarni ham taqozo qiladi.
Ilohim, bayrog‘imiz hamisha musaffo osmonimizni to‘ldirib hilpirab turaversin.