Maqolalar

YOLG‘ONCHILIK ILLATI

Yolg‘on shunday illatki, u borib‑borib kishining tabiatiga aylanib ketishi mumkin. Bunday odam yolg‘onsiz gapira olmaydi va rostdan ko‘ra yolg‘onga ko‘proq ishongisi kelaveradi. Ko‘zi ko‘rib turgan rostdan shubhalanadi, ammo dunyoning narigi bir chekkasida aytilgan g‘irt yolg‘onni tasdiqlashga shoshadi. Hadisda «Kishi yolg‘on gapiraversa, oxiri Alloh taoloning huzurida kazzob deb yozib qo‘yiladi», deyilganda mana shunday kimsalar va ularning holati nazarda tutilgan bo‘lsa, ajab emas.

Yolg‘onchi hamisha rostdan qo‘rqadi, rostni dushman tutadi, birov rostni aytib qo‘yishidan hadiksirab turadi. U yolg‘onchini do‘st, rostgo‘yni dushman biladi.

Yolg‘onchi yolg‘onni murosasozlik, talabga javob berish, ko‘ngil ovlash, hurmat ko‘rsatish, fitnaning oldini olish, muomala, so‘z erkinligi kabi tushunchalar bilan o‘rashga urinadi. Rostni esa behurmatlik, murosasizlik, fitna, hatto radikalizm, qarshi tashviqot, qonunga zid harakat, hatto terror deb nomlashi ham mumkin.

Yolg‘onchi yolg‘onligini bilib turgan bo‘lsa ham, yolg‘onchilarning so‘zini olqishlaydi. Ammo rostgo‘ylarni turli ayblar bilan jim qilishga urinadi, kerak bo‘lsa, yolg‘on ustiga ularga tuhmat ham qilishdan, turli laqablar qo‘yishdan toymaydi. Nima bo‘lsa bo‘lsin, rost bo‘y ko‘tarmasin, yolg‘oni ochilmasin, deydi.

Yolg‘on shunday yomon dardki, asta‑sekin yolg‘onchining o‘zi ham o‘z yolg‘oniga ishonadigan va uni rost deb e’tiqod qiladigan bo‘lib qolishi hech gap emas. Ishonasizmi, men hayotda o‘z yolg‘oniga chindan ishonib, ko‘z yosh to‘kadigan odamlarni ko‘rganman. Bular yolg‘onchilik dardiga mubtalo bo‘lgan, g‘addorlikda mohir, pastkash kimsalardir. Alloh ularni yolg‘onlari bilan jazolagan va sharmanda qilgandir.

Yolg‘on munofiqlikning eng katta belgisi, fitrat buzilganining alomati sanaladi. Mo‘min hech qachon yolg‘onchi bo‘lmaydi.

Yolg‘onning yomonligi shundaki, u o‘z ortidan yolg‘onlar to‘dasini ergashtirib keladi. Bir yolg‘onning badbo‘yini yopish uchun yolg‘onlar uyumi kerak bo‘ladi. Biroq, shunda ham bir kun kelib haqiqat yana bo‘y cho‘zib chiqib keladi.

Eng dahshatlisi, yolg‘onchining yolg‘oni fosh bo‘lgandan keyin ham yolg‘onda davom etganida yuz beradi. Yillar sayragani turli shiorlar, siyosiy-ijtimoiy iboralar bilan yashirib yurgan yolg‘oni oshkor bo‘lib, avratini berkita olmay qolgach, sharmandaga ko‘cha keng deganlaridek, yolg‘onchilar bir yo‘la yog‘lonni ochiqsasiga kasb qilib olishadi. Ular endi yolg‘ondan uyalmaydi, aksincha, yolg‘onda musobaqalashishadi. Ularga odamiylik, vijdon degan tushunchalar begona, ular faqat moddiy manfaatni taniydi, kuchlini e’tirof etadi.

Yolg‘onchi yolg‘oni oshkor bo‘lgach agar tavba va isloh yo‘lini tutmasa, yolg‘onida yanada chuqurlashishga majbur bo‘ladi. Borib-borib unda or-nomus qolmaydi, iymon qolmaydi, har qanday xorlikni hazm qiladigan manqurtga aylanadi.

Bunday yolg‘onchilar dastidan omonda bo‘lishning bir sharti – Qur’on nasihatiga amal qilib, fosiq va shu toifa kimsalarning xabariga suyanmaslikdir. Bir necha bor butun insoniyatni aldagan toifalarga yana ishonish yolg‘on xor qilganining belgilaridandir.