
Hasanxon Yahyo Abdulmajid
TIL G‘AMIDA
Hozirgi kunda texnologiya va inernet orqali juda ko‘p yangi so‘zlar xalqarolashib, jumladan, o‘zbek tiliga ham kirib kelmoqda. Xalqaro so‘zlarni me’yorda qabul qilish mumkindir, ammo bunda haddan oshish, o‘zbek tilida tarjimasi bo‘la turib ajnabiy so‘zni qabul qilish tilga e’tiborsizlik sanaladi. Oqibatda tilning sofligiga, jozibasiga putur yetadi.
Til g‘amida
Yoxud «podkast»ni nima qilsa bo‘ladi?
Hozirgi kunda texnologiya va inernet orqali juda ko‘p yangi so‘zlar xalqarolashib, jumladan, o‘zbek tiliga ham kirib kelmoqda. Xalqaro so‘zlarni me’yorda qabul qilish mumkindir, ammo bunda haddan oshish, o‘zbek tilida tarjimasi bo‘la turib ajnabiy so‘zni qabul qilish tilga e’tiborsizlik sanaladi. Oqibatda tilning sofligiga, jozibasiga putur yetadi.
Biz hatto oyatu hadislarni va fiqhiy atamalarni yoritishda ham imkon qadar o‘zbek tiliga tarjima qilishga urinamiz. Tilda yetarli ifoda qilish imkoni bo‘lmagandagina arabcha istilohni qabul qilishga majbur bo‘linadi. Zamonaviy vositalar orqali kirib kelayotgan so‘zlarga nisbatan ham tilning qo‘riqchilari kerakli chora ko‘rishlari lozim.
Oxirgi paytlarda ommalashayotgan so‘zlardan biri «podkast» bo‘lsa, ajabmas. Uni o‘zbekcha so‘z bilan ifodalash mumkinmi? Agar bevosita tayyor so‘z topilmasa, shu kabi yasama so‘z yaratish mumkinmi?
Bizda ham «gashtak», «gurung», «suhbat» kabi so‘zlar bor, nisbatan yaqinlashadi. Sizlarda qanday taklif bor?