
Hasanxon Yahyo Abdulmajid
TOHO HUBAYSHIY O‘ZBEK XALQINI, O‘ZBEK YURTINI SEVAR EDILAR
Bugun musulmon olami zabardast olimlarining biridan ayrildi, ahli sunna va jamoa allomalaridan, Azhari sharifning ulug‘ ustozlaridan, Ulamolar Hay’ati a’zosi, aqiyda va kalom ilmi shayxi, murabbiy va murshid Doktor Toha Dassuqiy Hubayshiy vafot etdilar.
TOHO HUBAYSHIY O‘ZBEK XALQINI, O‘ZBEK YURTINI SEVAR EDILAR
Bugun musulmon olami zabardast olimlarining biridan ayrildi, ahli sunna va jamoa allomalaridan, Azhari sharifning ulug‘ ustozlaridan, Ulamolar Hay’ati a’zosi, aqiyda va kalom ilmi shayxi, murabbiy va murshid Doktor Toha Dassuqiy Hubayshiy vafot etdilar.
Misrga har gal borganimda Shayx Toha Hubayshiyning ziyoratlariga borar edik. Ko‘zlari ojiz bo‘lsa‑da, juda ziyrak edilar. Ko‘rishgan kishilarini ovozidan tanib olar ekanlar. Ko‘zi ochiqlar ukam bilan meni adashtirib turgan bir paytda, u kishi ovozimizdan darhol farqlar edi. Juda ham katta olim, mashhur shayxlardan bo‘lish bilan birga, o‘ta kamtarin, kichikko‘ngil, muruvvatli, oliyjanob inson edilar. Fazilatlari beqiyos edi. U kishining huzurlariga borganimizda odatda Misr diyoridagi eng ko‘zga ko‘ringan hanafiy olimlardan Shayx Jamoliddin Hoshimiy hafizahulloh ham birga bo‘lardilar. Bu ikki zabardast olimning bir‑birlariga bo‘lgan ajoyib muomala va iltifotlarini ko‘rib, yaqin tariximizda yashab o‘tgan katta olimlarimiz, fozilu eshon dadadalarimiz yodimga tushar edi. Shayx Jamoliddin Hoshimiy Shayx Tohoga xuddi yosh shogirdlardek hurmat ko‘rsatsa, u kishi ham shunga munosib iltifot bilan javob qaytarar edi.
Shayx Tohoning har gal borganimizda menga aytadigan gaplaridan biri: «Ey shayx Hasan (bu xitobga loyiq emasmizu, lekin ular odatda shogirdlarni ham shunaqa deb erkalatishadi), qachon Qohiraga kelsang, agar tirik bo‘lsam, mening oldimga kelmay qaytma. Mobodo vafot etgan bo‘lsam, xonadonimga kelib, poyqadam qilib, haqqimga duo qilib ketishni unutma», derdilar. To‘g‘risi, u kishining bu kabi iltifotlaridan odam gohida hijolat ham bo‘lib ketar edi.
Shayxning ko‘zlari a’mo bo‘lsa‑da, ilmlari ummon edi. Uylari aylanasiga to‘la kitob, ko‘proq shogirdlar o‘qib berishadi. U kishining yozgan kitoblari juda ham ko‘p. Xususan, aqiyda, falsafa va tasavvufga oid asarlari mashhur va o‘ta daqiq. Oxirgi kitoblaridan biri «Tahoviy aqiydasi»iga yozgan sharhlari edi. Shuningdek, Ahmad Zarruqning "Tasavvuf qoidalari" nomli kitobiga yozgan 5 jildli sharhi ham u kishining oxirgi tasniflaridandir.
Aytishlaricha, ayollari doktora ekan, Shayx imlo qilsalar, ayollari yozib turar ekan. Ana shu zaylda o‘nlab asarlar yaratganlar. Bundan tashqari u kishining feysbukda ham sahifalari bor, u yerda ayrim suhbatlari berib borilar edi. Allohim bu sadaqai joriyalarini qiyomatga qadar Islom ummati uchun bardavom manfaatli bo‘lishini nasib etsin.
Shayx Toho rahmatullohi alayh 2018 yili O‘zbekistonga tashrif buyurganlarida yurtimizda bir qancha ziyoratgohlarda bo‘lgandilar. U kishining O‘zbekistonga, bu o‘lka allomalariga bo‘lgan muhabbatlari o‘zgacha ekan. Keyinroq Misrda uylariga ziyoratga borganimizda o‘sha safarlari uchun ancha mushtoq bo‘lib yurganlari, keyin ukam Husaynxon orqali bu maqsadga erishish muyassar bo‘lganini to‘lqinlanib gapirib bergandilar. Misrga qaytiboq, «O‘zbekistonga qilgan safarim» degan kitob yozib, nashr qildilar. Unda yurtimizning o‘tmishi va buguni haqida juda ham yaxshi gaplar, qaynoq fikrlar yozilgan. Umuman olganda, Shayx vatanimizni, xalqimizni juda ham yaxshi ko‘rar, o‘ta hurmat qilar edilar.
Alloh taolo Shayx Toho Hubayshiy rahmatullohi alayhni O‘z rahmatiga olsin, joylari Firdavs jannatidan aylasin va o‘rinlariga u kishidan afzal olimlar bilan Islom ummatini musharraf etsin.